“Το Μέγαρο Χρυσογέλου έπρεπε να έχει παραχωρηθεί στο δήμο“* είπε σε μια αποστροφή, τοποθέτησής του, σε πρόσφατο δημοτικό συμβούλιο, ο πρώην δήμαρχος Μεσολογγίου, Κώστας Λύρος.
Η τοποθέτηση αυτή στο Δημοτικό Συμβούλιο Μεσολογγίου για το Μέγαρο Χρυσόγελου έχει ενδιαφέρον, όχι όμως μόνο για το ίδιο το κτίριο. Κυρίως γιατί επαναφέρει ένα ευρύτερο ζήτημα: πώς αντιλαμβανόμαστε την έννοια της αυτοδιοίκησης.
Οι Δήμοι και οι Περιφέρειες δεν βρίσκονται σε σχέση εξάρτησης μεταξύ τους. Το Σύνταγμα και η διοικητική μεταρρύθμιση τους αναγνωρίζουν, ως δύο διακριτούς βαθμούς αυτοδιοίκησης, με διαφορετικές αρμοδιότητες, αλλά με κοινή αποστολή την εξυπηρέτηση των τοπικών κοινωνιών. Ο ένας δεν είναι «ανώτερος» ή «κατώτερος» του άλλου.
Γι’ αυτό και η άποψη ότι το Μέγαρο Χρυσόγελου «πρέπει» να περάσει στον Δήμο, επειδή βρίσκεται μέσα στα όριά του, παραβλέπει μια βασική πραγματικότητα: το ακίνητο αποκτήθηκε το 2003 από τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Αιτωλοακαρνανίας, αναπαλαιώθηκε με δανειακή χρηματοδότηση της τότε Νομαρχίας και, μετά τη μεταρρύθμιση του «Καλλικράτη», η κυριότητα, η διαχείριση και η χρήση του περιήλθαν νόμιμα στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, ως καθολική διάδοχο της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης.
Εξίσου δύσκολο είναι να κατανοήσει κανείς τη λογική, ότι η Περιφέρεια δεν θα πρέπει να αξιοποιεί το κτίριο για πολιτιστικές δράσεις. Αντιθέτως, η ανάδειξη του πολιτισμού αποτελεί θεσμική αρμοδιότητα και των δύο βαθμών αυτοδιοίκησης. Δεν υπάρχει αποκλειστικότητα, ούτε στον πολιτισμό, ούτε στην ανάπτυξη.
Το ζητούμενο, λοιπόν, δεν είναι ποιος θα έχει την «ταμπέλα» στην είσοδο ενός ιστορικού κτιρίου. Το ζητούμενο είναι να παραμένει ανοιχτό, ζωντανό και χρήσιμο για την κοινωνία του Μεσολογγίου. Αν αυτό επιτυγχάνεται μέσα από συνεργασίες μεταξύ Δήμου και Περιφέρειας, τόσο το καλύτερο.
Η αυτοδιοίκηση δεν κερδίζει, όταν οι θεσμοί ανταγωνίζονται για την ιδιοκτησία των κτιρίων. Κερδίζει όταν συνεργάζονται για το περιεχόμενό τους.
Δημήτρης Μαλαβέτας
*Στο 30:00 του παρακάτω βίντεο η τοποθέτηση του πρώην δημάρχου.
