Παρέμβαση του οικονομολόγου και επιχειρηματία Σωτήρη Μούρκα για τον εν εξελίξει διαγωνισμό της «Ελληνικές Αλυκές Α.Ε.» – Τα κρίσιμα ερωτήματα για τον Δήμο, τις εκτάσεις, τις επενδύσεις και την επόμενη ημέρα
Μια ιδιαίτερα επίκαιρη παρέμβαση για το μέλλον των Αλυκών Μεσολογγίου και, κυρίως, για τη θέση που πρέπει να έχει η τοπική κοινωνία στις εξελίξεις γύρω από την «Ελληνικές Αλυκές Α.Ε.», κάνει με επιστολή του στο MessolonghiNews ο οικονομολόγος και επιχειρηματίας Σωτήρης Μούρκας.
Ο Σωτήρης Μούρκας διατηρεί μεγάλο λογιστικό γραφείο στο Μεσολόγγι, ενώ παράλληλα είναι μέτοχος στην οικογενειακή επιχείρηση λιανεμπορίου ΑΦΟΙ ΜΟΥΡΚΑ ΑΕΒΕ, η οποία δραστηριοποιείται στον χώρο των σούπερ μάρκετ.
Η παρέμβασή του αποκτά ιδιαίτερη επικαιρότητα καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη η διεθνής διαγωνιστική διαδικασία για την είσοδο στρατηγικού επενδυτή στην Ελληνικές Αλυκές Α.Ε., μέσω της πώλησης πλειοψηφικού ποσοστού, τουλάχιστον 51%, του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας.
Η διαδικασία έχει ήδη περάσει στη Β΄ Φάση, με επτά επενδυτικά σχήματα να έχουν προεπιλεγεί για την υποβολή δεσμευτικών προσφορών.
Για το Μεσολόγγι, ωστόσο, η υπόθεση έχει μια πρόσθετη και ιδιαίτερα σημαντική διάσταση: ο Δήμος Ιερής Πόλης Μεσολογγίου κατέχει το 10,19% της Ελληνικές Αλυκές Α.Ε., αποτελώντας τον μεγαλύτερο μέτοχο μεταξύ των δήμων που συμμετέχουν στην εταιρεία.
Παράλληλα, το αντικείμενο της συζήτησης δεν περιορίζεται αποκλειστικά στις μετοχές.
Η Ελληνικές Αλυκές Α.Ε. έχει συνάψει από το 2004 σύμβαση μίσθωσης με το Ελληνικό Δημόσιο για εκτάσεις που χρησιμοποιούνται και εκμεταλλεύονται ως αλυκές. Η ίδια σύμβαση προβλέπει, μεταξύ άλλων, τη χρήση αγωγών και διαύλων που συνδέουν τις αλυκές με τη θάλασσα, καθώς και έργων και εγκαταστάσεων που εξυπηρετούν την άντληση και μεταφορά θαλασσινού νερού.
Πρόκειται για στοιχεία που προσδίδουν ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα στο κεντρικό ερώτημα της παρέμβασης του Σωτήρη Μούρκα: «Τι ακριβώς πωλείται σήμερα;»
Ο ίδιος συνδέει τη συζήτηση και με τις νέες τεχνολογικές εξελίξεις γύρω από το νάτριο και την ανάπτυξη των μπαταριών ιόντων νατρίου (sodium-ion), θέτοντας το ζήτημα της ενδεχόμενης νέας στρατηγικής αξίας που μπορεί να αποκτήσει στο μέλλον η παραγωγή αλατιού.
Κυρίως, όμως, θέτει μια σειρά από ερωτήματα για το τι πρέπει να επιδιώξει το ίδιο το Μεσολόγγι: για την παραγωγή, τις μελλοντικές επενδύσεις, τις εκτάσεις, τα αντλιοστάσια, τα δικαιώματα αλιείας, την περιβαλλοντική προστασία της λιμνοθάλασσας και τη θεσμική θέση της τοπικής κοινωνίας στις αποφάσεις που θα ληφθούν.
Ο κ. Μούρκας διευκρινίζει ότι δεν γνωρίζει εάν έχουν ήδη αναληφθεί σχετικές πρωτοβουλίες από τον Δήμο, την Περιφέρεια ή άλλους φορείς και τονίζει ότι δεν επιθυμεί να αδικήσει κανέναν.
Θεωρεί, ωστόσο, ότι η συγκυρία επιβάλλει έναν ανοιχτό, δημόσιο και τεκμηριωμένο διάλογο, καθώς οι αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα ενδέχεται να καθορίσουν τη σχέση του Μεσολογγίου με έναν από τους σημαντικότερους φυσικούς και παραγωγικούς πόρους του για πολλές δεκαετίες.
Το MessolonghiNews δημοσιεύει αυτούσια την παρέμβαση του Σωτήρη Μούρκα:
«Μεσολόγγι, Αλάτι και το μέλλον των Ελληνικών Αλυκών»
Εδώ και περίπου έναν μήνα, η εφημερίδα ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ δημοσίευσε ένα άρθρο για το αλάτι και τις Αλυκές στο Μεσολόγγι.
Στο άρθρο αυτό αναδεικνύεται μια εξέλιξη με ιδιαίτερη σημασία: η προοπτική χρήσης του νατρίου ως βασικού υλικού στις νέες μπαταρίες των ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Αν αυτή η τεχνολογία επικρατήσει, τότε οι ήδη οργανωμένες παραγωγικές αλυκές αποκτούν νέα στρατηγική αξία, όχι μόνο για τη χώρα αλλά και για τις τοπικές κοινωνίες που τις φιλοξενούν.
Την ίδια στιγμή, πληροφορούμαστε από τον Τύπο ότι το Υπερταμείο προχωρά στη διαδικασία πώλησης της Ελληνικές Αλυκές Α.Ε.
Περίμενα ότι αυτό το διάστημα θα είχε ανοίξει ένας δημόσιος προβληματισμός από τον Δήμο, την Περιφέρεια και τους φορείς της πόλης για τις μελλοντικές εξελίξεις.
Δεν γνωρίζω αν έχουν γίνει σχετικές ενέργειες και δεν θέλω να αδικήσω κανέναν. Θεωρώ όμως ότι η συγκυρία επιβάλλει μια ανοιχτή και ουσιαστική συζήτηση.
Η ιστορική αξία του αλατιού για το Μεσολόγγι
Το Μεσολόγγι υπήρξε από πολύ νωρίς μια από τις λίγες ελληνικές πόλεις που διέθεταν ένα προϊόν με δυνατότητα εξαγωγής πέρα από τα στενά όρια της περιοχής τους.
Το αλάτι δεν ήταν απλώς ένα τοπικό προϊόν. Ήταν ένα αγαθό μεγάλης οικονομικής και στρατηγικής αξίας.
Χρησιμοποιούνταν ως συντηρητικό για ψάρια, κρέατα, τυριά και άλλα τρόφιμα, στη διατροφή, στη βιοτεχνία και σε πλήθος παραγωγικών δραστηριοτήτων. Κυρίως όμως αποτελούσε ένα ισχυρό εμπορεύσιμο προϊόν, ικανό να δημιουργεί δημόσια έσοδα.
Η ιστορία του αποδεικνύει τη σημασία του:
- Από το 1833, η αξία της παραγωγής των αλυκών περνά στο Ελληνικό Δημόσιο και χρησιμοποιείται για την εξυπηρέτηση των δανείων του νεοσύστατου κράτους.
- Το 1887, οι αλυκές αποτελούν εγγύηση για τα κρατικά δάνεια.
- Μετά τη χρεοκοπία του 1897, από το 1898 έως το 1988, η παραγωγή εντάσσεται στο κρατικό μονοπώλιο του αλατιού, συμβάλλοντας στην εξόφληση των υποχρεώσεων του κράτους.
- Το 1988 δημιουργείται η Ελληνικές Αλυκές Α.Ε.
- Μετά το 2015, η εταιρεία μεταβιβάζεται στο Υπερταμείο (ΕΕΣΥΠ).
Διακόσια σχεδόν χρόνια μετά, το αλάτι εξακολουθεί να βρίσκεται στο επίκεντρο κρίσιμων οικονομικών επιλογών.
Τι ακριβώς πωλείται σήμερα;
Το βασικό ερώτημα είναι απλό, αλλά καθοριστικό:
Τι ακριβώς πωλεί σήμερα το Υπερταμείο;
Πωλεί μόνο μια εταιρεία ή παραχωρεί ένα παραγωγικό σύστημα που συνδέεται με τη λιμνοθάλασσα, τα αντλιοστάσια, τα δικαιώματα άντλησης, την αλιεία και μια μοναδική περιβαλλοντική ισορροπία;
Ειδικότερα, χρειάζονται σαφείς απαντήσεις στα εξής:
- Ποια είναι σήμερα η ακριβής έκταση που διαχειρίζεται η Ελληνικές Αλυκές Α.Ε. στο Μεσολόγγι;
- Περιλαμβάνονται τα περίπου 12.000 στρέμματα της Άσπρης Αλυκής και τα αντλητικά δικαιώματα της Κλείσοβας;
- Ποιος είναι ο στόχος παραγωγής για τα επόμενα 20 ή 30 χρόνια;
- Ποιες επενδύσεις σχεδιάζονται και με ποιες δεσμεύσεις;
- Πώς θα αντιμετωπιστεί το κόστος λειτουργίας των αντλιοστασίων;
- Τι θα ισχύσει για τα δικαιώματα αλιείας και τις περιβαλλοντικές υποχρεώσεις που απορρέουν από το καθεστώς προστασίας της λιμνοθάλασσας;
- Τι θα γίνει με το 3% που συνδέεται με τη λειτουργία των αντλιοστασίων και με το ποσοστό συμμετοχής του Δήμου;
- Υπάρχουν θεσμικές εγγυήσεις ώστε τα δικαιώματα της τοπικής κοινωνίας να παραμείνουν κατοχυρωμένα;
Το κρίσιμο ερώτημα προς την πόλη
Τελικά, τι θέλει το Μεσολόγγι;
Θέλει να διεκδικήσει την κυριότητα των Αλυκών;
Αν αυτό δεν είναι εφικτό, θέλει τουλάχιστον να εξασφαλίσει θεσμικό λόγο στον καθορισμό του μεγέθους της παραγωγής, των επενδύσεων και της διαχείρισης ενός χώρου που δεν αποτελεί μόνο οικονομικό πόρο, αλλά μέρος της ιστορίας, της ταυτότητας και του φυσικού πλούτου της πόλης;
Αυτά τα ερωτήματα δεν αφορούν μόνο το σήμερα.
Αφορούν το Μεσολόγγι των επόμενων γενεών. Και γι’ αυτό αξίζουν έναν ανοιχτό, δημόσιο και τεκμηριωμένο διάλογο.
Μεσολόγγι, 2 Σεπτεμβρίου 2026
Σωτήρης Δημ. Μούρκας
Οικονομολόγος – Επιχειρηματίας
