Επτά ώρες διαλόγου με κυβερνητικά στελέχη, αυτοδιοικητικούς και κατοίκους – Στο επίκεντρο η συγκράτηση του πληθυσμού, οι υποδομές, η απασχόληση και η ανάπτυξη των ορεινών χωριών.
Με επίκεντρο την ανάγκη εξασφάλισης ειδικών χρηματοδοτικών πόρων για τις ορεινές περιοχές, την ενίσχυση της τοπικής οικονομίας και τη δημιουργία προϋποθέσεων παραμονής των κατοίκων στον τόπο τους, πραγματοποιήθηκε στον Πλάτανο της Ορεινής Ναυπακτίας ο δεύτερος σταθμός των «Διαλόγων για την Ορεινότητα».
Η διοργάνωση της Ειδικής Γραμματείας Ορεινών Περιοχών, την οποία το Messolonghinews.gr είχε προαναγγείλει, συγκέντρωσε εκπροσώπους της Κυβέρνησης, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της επιστημονικής κοινότητας, της επιχειρηματικότητας και των τοπικών κοινωνιών.
Η εκδήλωση εντάσσεται στην Εθνική Στρατηγική για την Περιφερειακή και Τοπική Ανάπτυξη «Περιφέρεια 2030» και αποτέλεσε ευκαιρία για την ανάδειξη των ιδιαίτερων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν τα ορεινά χωριά της Αιτωλοακαρνανίας.
Σχέδιο για ειδικούς πόρους στις ορεινές περιοχές
Η σημαντικότερη ανακοίνωση έγινε από τον Υφυπουργό παρά τω Πρωθυπουργώ, Θανάση Κοντογεώργη, ο οποίος γνωστοποίησε ότι η Προεδρία της Κυβέρνησης και το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επεξεργάζονται σχέδιο ποσοστιαίας κατανομής πόρων υπέρ των ορεινών περιοχών.
Το σχέδιο αφορά την περαιτέρω εξειδίκευση του εγκεκριμένου Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης 2026–2030, ιδιαίτερα μέσω των Περιφερειακών Προγραμμάτων.
«Για τα ορεινά δεν αρκούν οι καλές προθέσεις, χρειάζονται εξασφαλισμένοι πόροι. Γι’ αυτό επεξεργαζόμαστε σχέδιο για ποσοστιαία κατανομή πόρων στο ΕΠΑ, ώστε οι ειδικές ανάγκες των ορεινών περιοχών να έχουν τον δικό τους κουμπαρά», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, ο Υφυπουργός αναφέρθηκε στη διεκδίκηση διακριτής χρηματοδότησης για τις ορεινές και νησιωτικές περιοχές στο πλαίσιο του νέου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού 2028–2034.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο «δικαίωμα στην παραμονή», συνδέοντάς το με ένα ολοκληρωμένο σχέδιο παρεμβάσεων σε 12 πυλώνες δημόσιας πολιτικής.
Πρόκειται για κυβερνητικό σχεδιασμό που βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της επεξεργασίας, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένα ποσά ή ποσοστά χρηματοδότησης.
Στο επίκεντρο τα προβλήματα της ορεινής Αιτωλοακαρνανίας
Οι δυσκολίες πρόσβασης, οι ελλείψεις σε υποδομές και βασικές υπηρεσίες, η πληθυσμιακή συρρίκνωση και η ανάγκη δημιουργίας νέων επαγγελματικών ευκαιριών κυριάρχησαν στην πρώτη θεματική ενότητα.
Στη συζήτηση συμμετείχαν ο Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας Νεκτάριος Φαρμάκης, ο Αντιπεριφερειάρχης Αιτωλοακαρνανίας Θανάσης Μαυρομμάτης, ο Δήμαρχος Ναυπακτίας Βασίλης Γκίζας, ο Δήμαρχος Θέρμου Σπύρος Κωνσταντάρας και ο Βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας Θανάσης Παπαθανάσης.
Αναδείχθηκε η ανάγκη ενίσχυσης της τοπικής παραγωγής, καλύτερης αξιοποίησης των διαθέσιμων πόρων και διαμόρφωσης συνθηκών που θα επιτρέψουν κυρίως στους νέους να παραμείνουν και να δραστηριοποιηθούν επαγγελματικά στα ορεινά χωριά.
Απασχόληση με επιδότηση έως 90% και ενίσχυση του ορεινού τουρισμού
Στη δεύτερη θεματική ενότητα παρουσιάστηκαν κυβερνητικές πρωτοβουλίες και εργαλεία που αφορούν την απασχόληση, τον τουρισμό, την αγροτική παραγωγή, τη δασική οικονομία και τις ψηφιακές υπηρεσίες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η αναφορά της Διοικήτριας της ΔΥΠΑ, Γιάννας Χορμόβα, σε νέο πρόγραμμα επιδοτούμενης απασχόλησης για κατοίκους ορεινών και απομακρυσμένων περιοχών.
Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν, το πρόγραμμα προβλέπει δυνατότητα εξ αποστάσεως εργασίας και επιδότηση έως 90% του μισθολογικού και ασφαλιστικού κόστους για 12 μήνες.
Η Υφυπουργός Τουρισμού Άννα Καραμανλή ανέδειξε τις δυνατότητες ανάπτυξης του ορεινού τουρισμού σε δωδεκάμηνη βάση, ενώ ο Γενικός Γραμματέας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημοσθένης Αναγνωστόπουλος αναφέρθηκε στη σημασία των 2.276 ψηφιακών υπηρεσιών του gov.gr για την εξυπηρέτηση κατοίκων απομακρυσμένων περιοχών.
Ο Γενικός Γραμματέας Δασών Ευστάθιος Σταθόπουλος παρουσίασε δράσεις πρόληψης ύψους 10 εκατ. ευρώ για τα σπάνια δασικά οικοσυστήματα της Αιτωλοακαρνανίας, καθώς και τις προοπτικές για τους δασικούς συνεταιρισμούς.
Από την πλευρά του, ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Πολιτικής και Διεθνών Σχέσεων Αντώνης Φιλιππής αναφέρθηκε στα χρηματοδοτικά εργαλεία της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, όπως το LEADER και το πρόγραμμα νέων γεωργών.
Η Γενική Γραμματέας Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Κατερίνα Πατσογιάννη επικεντρώθηκε στα κίνητρα επιστροφής στον τόπο καταγωγής, στη στήριξη της οικογένειας και στην ενίσχυση των υπηρεσιών φροντίδας.
Ο ρόλος των συλλόγων και των ανθρώπων με δεσμούς με τα ορεινά χωριά
Ξεχωριστή ενότητα αφιερώθηκε στη συμβολή των τοπικών συλλόγων, της ομογένειας και των ανθρώπων που διατηρούν ενεργούς δεσμούς με τα χωριά καταγωγής τους.
Συμμετείχαν ο Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Συλλόγων Ναυπακτίας Θεόδωρος Παπαδόπουλος, ο Πρόεδρος της ΚοινΣΕπ BIOTOPIANET Νίκος Αλτανόπουλος, ο Πρόεδρος του Συλλόγου Δορβιτσωτών «Η Αναγέννηση» Διονύσης Καραγεώργος, η Αντιπρόεδρος του Ελληνοαμερικανικού Συλλόγου Ναυπάκτου και Δυτικής Ελλάδας Αγγελική Κατσούδα και ο Πρόεδρος του Πνευματικού Κέντρου Ρουμελιωτών Νίκος Νούλας.
Σημαντική ήταν και η παρέμβαση του ομότιμου καθηγητή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και επικεφαλής της Διεθνούς Επιστημονικής Επιτροπής του Ινστιτούτου MOUNTMED, Δημήτρη Γούσιου, ο οποίος υπογράμμισε τη σημασία της επιστημονικής γνώσης στον σχεδιασμό πολιτικών για τις ορεινές περιοχές.
Συνεργασία των ορεινών χωριών αντί της απομόνωσης
Η τέταρτη θεματική ενότητα επικεντρώθηκε στη δυνατότητα διαμόρφωσης ενός πολυκεντρικού μοντέλου ανάπτυξης στην Ορεινή Ναυπακτία.
Βασική κατεύθυνση αποτέλεσε η συνεργασία γειτονικών οικισμών, με συμπληρωματική αξιοποίηση υποδομών, υπηρεσιών και παραγωγικών δραστηριοτήτων.
Συμμετείχαν ο Αντιδήμαρχος Δημοτικής Ενότητας Πλατάνου Αθανάσιος Κούκουνας, ο Πρόεδρος της ΚοινΣΕπ «Πάρε τα Βουνά» Δημήτρης Παπαδημητρίου, ο εκπρόσωπος της ΑΜΚΕ «Ατραπός» Χρήστος Φαλιέρος, ο πρώην Δήμαρχος Ναυπακτίας Γιάννης Μπουλές και ο Γενικός Διευθυντής της Αιτωλικής Αναπτυξιακής Χαράλαμπος Μιχαλόπουλος.
Η συζήτηση ανέδειξε ότι η αντιμετώπιση των προβλημάτων των μικρών ορεινών κοινοτήτων απαιτεί συνέργειες και κοινό αναπτυξιακό σχεδιασμό, με αξιοποίηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών κάθε περιοχής.
Επτά ώρες διαλόγου – Οι κάτοικοι ζήτησαν συγκεκριμένες λύσεις
Η διοργάνωση διήρκεσε συνολικά επτά ώρες και ολοκληρώθηκε με ανοιχτή συζήτηση, κατά την οποία κάτοικοι και εκπρόσωποι τοπικών φορέων έθεσαν ζητήματα της καθημερινότητας και διαχρονικά προβλήματα της Ορεινής Ναυπακτίας.
Ο Υφυπουργός Θανάσης Κοντογεώργης παρέμεινε καθ’ όλη τη διάρκεια των εργασιών, παρακολουθώντας τις παρεμβάσεις και απαντώντας σε ερωτήματα των συμμετεχόντων.
Την έναρξη της διοργάνωσης είχε πραγματοποιήσει ο Ειδικός Γραμματέας Ορεινών Περιοχών Δημήτρης Κυριαζής, ο οποίος παρουσίασε τις προτεραιότητες της Ειδικής Γραμματείας και υπογράμμισε την ανάγκη οι πολιτικές για την ορεινότητα να διαμορφώνονται με τη συμμετοχή των ίδιων των τοπικών κοινωνιών.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη της Ομοσπονδίας Συλλόγων Ναυπακτίας.
Το ζητούμενο πλέον είναι οι εξαγγελίες και τα συμπεράσματα του διαλόγου να αποκτήσουν συγκεκριμένο περιεχόμενο, με χρηματοδοτήσεις, έργα και παρεμβάσεις που θα βελτιώσουν την καθημερινότητα των κατοίκων.
Για την Ορεινή Ναυπακτία, όπως και για το σύνολο της ορεινής Αιτωλοακαρνανίας, η ουσιαστική πρόκληση παραμένει η ίδια: να δημιουργηθούν οι συνθήκες ώστε τα χωριά να διατηρήσουν τον πληθυσμό τους και να αποκτήσουν βιώσιμες αναπτυξιακές προοπτικές.
