Σε δημόσια διαβούλευση (ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ) τέθηκε το πολυνομοσχέδιο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, το οποίο περιλαμβάνει εκτεταμένες αλλαγές στον πρωτογενή τομέα, με ιδιαίτερη βαρύτητα στον εκσυγχρονισμό και την ψηφιοποίηση της αλιείας, στην αντιμετώπιση της παράνομης αλιευτικής δραστηριότητας και στην αυστηροποίηση των κυρώσεων για παραβάσεις των μέτρων κατά των ζωονόσων.
Το σχέδιο νόμου φέρει τον τίτλο «Ρύθμιση του τομέα της αλιείας, τροποποίηση του Αλιευτικού Κώδικα, ρυθμίσεις για τις Σχολές Επαγγελμάτων Κρέατος, το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων και λοιπές διατάξεις» και περιλαμβάνει, παράλληλα, ρυθμίσεις για την ψηφιακή καρτέλα αγρότη, τις υδατοκαλλιέργειες, την ιχνηλασιμότητα του μελιού και τη μεταφορά πληροφοριακών συστημάτων του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ.
Νέο Εθνικό Σύστημα Ελέγχου Αλιείας
Σημαντικό τμήμα του νομοσχεδίου αφορά την αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου της αλιείας και την ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου.
Θεσπίζεται Εθνικό Σύστημα Ελέγχου Αλιείας, το οποίο θα καλύπτει τόσο τη δραστηριότητα στη θάλασσα όσο και την εμπορία των αλιευτικών προϊόντων. Το σύστημα προβλέπεται να διασυνδέεται ψηφιακά και σε πραγματικό χρόνο με τις αρμόδιες υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, των κρατών-μελών και των περιφερειακών οργανώσεων.
Κεντρικό ρόλο αποκτά το Ολοκληρωμένο Σύστημα Παρακολούθησης Αλιείας (ΟΣΠΑ), στο οποίο θα συγκεντρώνονται στοιχεία που αφορούν:
- το αλιευτικό μητρώο και τις άδειες αλίευσης,
- τα αλιευτικά σκάφη,
- την εμπορία και την ιχνηλασιμότητα των αλιευτικών προϊόντων,
- τις αλιευτικές παραβάσεις,
- τους επιθεωρητές αλιείας,
- τις υδατοκαλλιέργειες και τη μεταποίηση.
Στόχος είναι η δημιουργία ενός ενιαίου ψηφιακού περιβάλλοντος, μέσω του οποίου θα ενισχύεται η εποπτεία ολόκληρης της αλιευτικής δραστηριότητας.
Αυστηρότερα μέτρα κατά της παράνομης αλιείας
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αντιμετώπιση της παράνομης, λαθραίας και άναρχης αλιείας.
Μεταξύ των διοικητικών μέτρων που προβλέπονται περιλαμβάνονται η άμεση παύση αλιευτικής δραστηριότητας, η αλλαγή πορείας σκάφους ή μεταφορικού μέσου προκειμένου να πραγματοποιηθεί έλεγχος, η αναστολή αλιευτικής άδειας, η επιβολή εγγύησης, καθώς και η δέσμευση παράνομων αλιευτικών εργαλείων, εξοπλισμού, σκαφών και προϊόντων.
Κυρώσεις προβλέπονται επίσης για Έλληνες πολίτες που συμμετέχουν ή υποστηρίζουν δραστηριότητες παράνομης, λαθραίας και άναρχης αλιείας.
Παράλληλα, αναμορφώνεται συνολικά το σύστημα προστίμων. Οι παραβάσεις κατηγοριοποιούνται σε σοβαρές, κοινές και ήσσονος σημασίας, ενώ αυξάνονται τα χρηματικά πρόστιμα. Για τις σοβαρές παραβάσεις προβλέπεται επιπλέον αφαίρεση μορίων, σύμφωνα με το ενωσιακό πλαίσιο.
Ενισχυμένος θα είναι και ο ρόλος των Περιφερειών στον ελεγκτικό μηχανισμό, με στόχο την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση του διαθέσιμου προσωπικού.
Απαγόρευση της βιντζότρατας και αλλαγές στην εκπροσώπηση των αλιέων
Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης την απαγόρευση της χρήσης της τράτας ή του γρίπου που σύρεται από σκάφος, της λεγόμενης βιντζότρατας, σε συμμόρφωση με το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Παράλληλα, αναμορφώνεται η οργάνωση των συλλόγων αλιευτικής παραγωγής. Προβλέπεται η δυνατότητα ίδρυσης ενός συλλόγου ανά δήμο και ανά κατηγορία αλιευτικών εργαλείων, ενώ οι σύλλογοι της ίδιας Περιφέρειας θα μπορούν να συγκροτούν Ομοσπονδία.
Σε πανελλαδικό επίπεδο προβλέπεται η δυνατότητα σύστασης Συνομοσπονδίας ανά κατηγορία αλιευτικών εργαλείων, με τη συμμετοχή τουλάχιστον επτά αντίστοιχων Ομοσπονδιών.
Περιλαμβάνονται ακόμη περιορισμοί στην εκφόρτωση μικρών πελαγικών ειδών, καθώς και ρυθμίσεις για την ερασιτεχνική αλιεία με ψαροντούφεκο στον Θερμαϊκό και στους κόλπους Θεσσαλονίκης.
Ρυθμίσεις και για τις υδατοκαλλιέργειες
Παρεμβάσεις προβλέπονται και στον τομέα των υδατοκαλλιεργειών, με επικαιροποίηση του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου.
Μεταξύ άλλων, ρυθμίζονται ζητήματα που αφορούν την εκμίσθωση ιχθυοτρόφων υδάτων, τη μετατόπιση μονάδων προς περιοχές υδρανάπαυσης και τις σχέσεις μεταξύ των φορέων ΠΟΑΥ και των μελών τους.
Έως 80.000 ευρώ τα διοικητικά πρόστιμα για παραβάσεις σχετικά με ζωονόσους
Ιδιαίτερα αυστηρές είναι οι προβλέψεις του νομοσχεδίου για την παραβίαση των μέτρων πρόληψης και αντιμετώπισης μεταδοτικών ασθενειών των ζώων.
Το πλαίσιο αυστηροποιείται τόσο σε ποινικό όσο και σε διοικητικό επίπεδο.
Για παραβίαση μέτρων από την οποία μπορεί να προκύψει κοινός κίνδυνος για ζώα προβλέπεται φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους και χρηματική ποινή τουλάχιστον 1.500 ευρώ.
Εφόσον η ασθένεια μεταδοθεί σε ζώα, προβλέπεται φυλάκιση τουλάχιστον τριών ετών και χρηματική ποινή τουλάχιστον 5.000 ευρώ, ενώ τα διοικητικά πρόστιμα μπορούν να φθάσουν έως και τις 80.000 ευρώ.
Παράλληλα, διευρύνονται οι κατηγορίες προσωπικού που μπορούν να μετακινούνται σε περιοχές που πλήττονται από την ευλογιά των αιγοπροβάτων, ώστε να πραγματοποιούν ελέγχους και δειγματοληψίες, καταμετρήσεις ζωικού κεφαλαίου και να επιβλέπουν θανατώσεις.
Ψηφιακή καρτέλα αγρότη και διασύνδεση ΜΑΑΕ – ΟΣΔΕ
Στις σημαντικές αλλαγές του πολυνομοσχεδίου περιλαμβάνεται και η αναμόρφωση του Μητρώου Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ).
Η εγγραφή στο ΜΑΑΕ καθίσταται προϋπόθεση για την υποβολή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης, ενώ η διαδικασία θα πραγματοποιείται ετησίως ψηφιακά μέσω κωδικών Taxisnet.
Για κάθε εγγεγραμμένο στο ΜΑΑΕ προβλέπεται η δημιουργία ψηφιακής καρτέλας αγρότη, όπου θα συγκεντρώνονται οι αγροτικές δραστηριότητες, καθώς και τα αλφαριθμητικά και γεωχωρικά δεδομένα των εκμεταλλεύσεών του.
Ψηφιακή ιχνηλασιμότητα του μελιού
Με το νομοσχέδιο θεσμοθετείται επίσης η πλατφόρμα «Ισοζύγιο μελιού και μελισσοκομικών προϊόντων – e-honey», μέσω της οποίας θα παρακολουθείται ψηφιακά η αλυσίδα παραγωγής, εμπορίας και διακίνησης του μελιού και των υπόλοιπων μελισσοκομικών προϊόντων.
Η πλατφόρμα θα διασυνδέεται με το Εθνικό Ηλεκτρονικό Μελισσοκομικό Μητρώο και άλλα πληροφοριακά συστήματα του Δημοσίου.
Στην ΑΑΔΕ τα πληροφοριακά συστήματα του ΟΠΕΚΕΠΕ
Τέλος, συμπληρώνεται το θεσμικό πλαίσιο για τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ.
Η ΑΑΔΕ, ως Οργανισμός Πληρωμών, καθίσταται κύριος και φορέας λειτουργίας του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, ενώ σε αυτή περιέρχονται πληροφοριακά συστήματα, βάσεις δεδομένων, εφαρμογές, λογισμικό και ο πηγαίος κώδικας του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Το πολυνομοσχέδιο επιχειρεί συνολικά να διαμορφώσει ένα περισσότερο ψηφιοποιημένο και αυστηρό πλαίσιο εποπτείας του πρωτογενούς τομέα, με τις αλλαγές στην αλιεία και τις αυξημένες κυρώσεις για τις ζωονόσους να αποτελούν δύο από τις πλέον σημαντικές παρεμβάσεις του.
