Από το 0,06% έως 1,50%: Τι δείχνουν οι εκπτώσεις σε άλλα σχολικά έργα και τι ισχύει για το Καλλιτεχνικό Μεσολογγίου

Εκπτώσεις από 0,06% έως 1,50% σε άλλα σχολικά έργα – Τι αποκαλύπτει η σύγκριση με Ρέθυμνο, Αιγάλεω και Λαγκαδά και ποιο ερώτημα προκαλεί το κόστος ανά τετραγωνικό στο Μεσολόγγι.

Η έκπτωση 1% στον διαγωνισμό για το Καλλιτεχνικό Σχολείο Μεσολογγίου αποτέλεσε αφορμή για δημοσιεύματα που άφησαν υπόνοιες σχετικά με τη διαδικασία ανάθεσης. Τι δείχνουν, όμως, τα στοιχεία όταν εξεταστούν συνολικά;

Σε άλλα σχολικά έργα αντίστοιχου προϋπολογισμού, καταγράφονται εκπτώσεις ακόμη και 0,06%, ενώ στο Μεσολόγγι τα 8,95 εκατ. ευρώ πρέπει να καλύψουν περίπου 4.000 τ.μ. κτιριακών εγκαταστάσεων και τη διαμόρφωση 13 στρεμμάτων περιβάλλοντος χώρου.

Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τα μέχρι τώρα διαθέσιμα στοιχεία, δεν έχουν εντοπιστεί ενστάσεις ή καταγγελίες από εργοληπτικές εταιρείες, ούτε έχουν τεκμηριωθεί συγκεκριμένοι «φωτογραφικοί» όροι στη διακήρυξη.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η ομόφωνη έγκριση των όρων διακήρυξης του διαγωνισμού και την επιλογή διαγωνιστικής διαδικασίας «μελέτη – κατασκευή» από την Περιφερειακή Επιτροπή Δυτικής Ελλάδας, και από όλες τις περιφερειακές παρατάξεις.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ανακύπτει ένα διαφορετικό και εξίσου ουσιαστικό ερώτημα: Μήπως τελικά, αντί να αναζητούνται συμπεράσματα αποκλειστικά στην έκπτωση 1%, θα έπρεπε να εξεταστεί αν τα 8,95 εκατ. ευρώ επαρκούν για το έργο που πρόκειται να κατασκευαστεί;

Δεν είναι ασυνήθιστη η μικρή έκπτωση

Η έκπτωση 1% στον διαγωνισμό για την ανέγερση του νέου Καλλιτεχνικού Σχολείου Μεσολογγίου, προϋπολογισμού 8.950.000 ευρώ, αποτέλεσε αντικείμενο δημοσιευμάτων που έθεσαν ζητήματα σχετικά με τη διαγωνιστική διαδικασία.

Το σχετικό δημοσίευμα αναπαράχθηκε και από τοπικά μέσα ενημέρωσης, με ιδιαίτερη έμφαση στο χαμηλό ποσοστό έκπτωσης και στο γεγονός ότι υποβλήθηκε μία μόνο προσφορά.

Πόσο ασυνήθιστη είναι, όμως, μια τόσο μικρή έκπτωση σε διαγωνισμούς ανέγερσης σχολικών συγκροτημάτων που δημοπρατούνται με το σύστημα «μελέτη – κατασκευή»;

Και κυρίως, μήπως υπάρχει μια άλλη παράμετρος που δεν έχει εξεταστεί επαρκώς: το ύψος του προϋπολογισμού σε σχέση με το μέγεθος και τις απαιτήσεις του έργου;

Στο Αιγάλεω σχολικό έργο 9 εκατ. ευρώ με έκπτωση μόλις 0,06%

Ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον παράδειγμα προκύπτει από τον Δήμο Αιγάλεω.

Με την υπ’ αριθμόν 170/2025 απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής, κατακυρώθηκε στην εταιρεία ΕΥΔΡΟΜΟΣ Α.Τ.Ε. το έργο κατεδάφισης παλαιού και ανέγερσης νέου διδακτηρίου για το 1ο Γυμνάσιο Αιγάλεω, το Εσπερινό Γυμνάσιο και Λύκειο, καθώς και συναφών παρεμβάσεων.

Ο αρχικός προϋπολογισμός ανερχόταν σε 9.000.000 ευρώ με ΦΠΑ.

Η έκπτωση του αναδόχου ήταν μόλις 0,06%, με τελικό ποσό κατακύρωσης 8.994.366,37 ευρώ.

Δηλαδή, σε ένα δημόσιο σχολικό έργο αντίστοιχου οικονομικού μεγέθους με εκείνο του Μεσολογγίου, η έκπτωση ήταν σημαντικά μικρότερη από 1%.

Το στοιχείο δεν προκύπτει από δημοσιογραφικές πληροφορίες, αλλά από επίσημη απόφαση κατακύρωσης του Δήμου Αιγάλεω, με ΑΔΑ ΨΟΞΗΩ6Ν-ΣΟ8.

Ρέθυμνο: Σχολικό συγκρότημα 9,95 εκατ. ευρώ με έκπτωση ακριβώς 1%

Αντίστοιχα, στον Δήμο Ρεθύμνης, το έργο ανέγερσης νέου Ειδικού Σχολικού Συγκροτήματος, προϋπολογισμού 9.950.000 ευρώ, δημοπρατήθηκε επίσης με το σύστημα «μελέτη – κατασκευή».

Σύμφωνα με την απόφαση 1435/2025 της Δημοτικής Επιτροπής, ανάδοχος αναδείχθηκε η κοινοπραξία ΤΑΛΩΣ Α.Τ.Ε. – APCON GROUP Ι.Κ.Ε., με έκπτωση ακριβώς 1%.

Μάλιστα, στον συγκεκριμένο διαγωνισμό υποβλήθηκαν δύο προσφορές, ενώ η σύμβαση υπογράφηκε τον Ιούλιο του 2026, μετά τον προβλεπόμενο προσυμβατικό έλεγχο.

Επομένως, η έκπτωση 1% δεν αποτελεί χαρακτηριστικό αποκλειστικά του διαγωνισμού του Μεσολογγίου.

Λαγκαδάς και Λάρισα: Δύο ακόμη περιπτώσεις

Στον Λαγκαδά Θεσσαλονίκης, για το έργο του 1ου Γυμνασίου, προϋπολογισμού περίπου 8,88 εκατ. ευρώ, έχουν αναφερθεί μία προσφορά και έκπτωση 1,50%.

Παράλληλα, στη Λάρισα, για το νέο Πρότυπο Γυμνάσιο–Λύκειο, προϋπολογισμού περίπου 13 εκατ. ευρώ, επιλέχθηκε επίσης η μέθοδος «μελέτη – κατασκευή». Για τη συγκεκριμένη περίπτωση δεν έχει επιβεβαιωθεί τελικό ποσοστό έκπτωσης.

Τα παραδείγματα αυτά δεν σημαίνουν ότι κάθε διαγωνισμός με χαμηλή έκπτωση είναι αυτομάτως ορθός ή ότι δεν χρειάζεται έλεγχο.

Δείχνουν, ωστόσο, γιατί το ποσοστό της έκπτωσης δεν αρκεί από μόνο του για να εξαχθούν συμπεράσματα περί παρατυπιών.

Το σημαντικότερο ερώτημα: Πόσο κοστίζει τελικά το Καλλιτεχνικό Σχολείο Μεσολογγίου ανά τετραγωνικό;

Εδώ η σύγκριση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Το νέο Καλλιτεχνικό Σχολείο Μεσολογγίου προβλέπεται να διαθέτει περίπου 4.000 τετραγωνικά μέτρα κτιριακών εγκαταστάσεων, με συνολικό προϋπολογισμό 8.950.000 ευρώ.

Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 2.237,50 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.

Στο Ρέθυμνο, όπου η συνολική προβλεπόμενη δόμηση ανέρχεται σε 3.267,08 τ.μ., ο προϋπολογισμός των 9.950.000 ευρώ αντιστοιχεί σε περίπου 3.046 ευρώ ανά τ.μ.

Στο Αιγάλεω, με βάση τον συνυπολογισμό κύριων και υπόγειων χώρων, ο αντίστοιχος λόγος προσεγγίζει τα 2.550 ευρώ ανά τ.μ.

Πρόκειται για αριθμητικές συγκρίσεις συνολικού προϋπολογισμού προς επιφάνεια και όχι για πιστοποιημένες τιμές κατασκευής. Οι τεχνικές προδιαγραφές και το φυσικό αντικείμενο κάθε έργου διαφέρουν.

Παρά ταύτα, τα μεγέθη δημιουργούν εύλογο ενδιαφέρον, καθώς στο Μεσολόγγι προβλέπεται μεγαλύτερη κτιριακή επιφάνεια από εκείνη του Ρεθύμνου, με μικρότερο συνολικό προϋπολογισμό κατά ένα εκατομμύριο ευρώ.

Και επιπλέον, η διαμόρφωση 13 στρεμμάτων περιβάλλοντος χώρου

Υπάρχει, όμως, μια ακόμη σημαντική παράμετρος.

Στο αντικείμενο της εργολαβίας του Καλλιτεχνικού Σχολείου Μεσολογγίου περιλαμβάνεται και η διαμόρφωση περίπου 13.000 τετραγωνικών μέτρων περιβάλλοντος χώρου.

Η συγκεκριμένη παρέμβαση συνεπάγεται, πρόσθετες εργασίες, το ακριβές κόστος των οποίων εξαρτάται από τις τεχνικές προδιαγραφές.

Εάν χρησιμοποιηθεί, αποκλειστικά για λόγους ενδεικτικού υπολογισμού, κόστος 60 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, η διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου αντιστοιχεί σε:

13.000 τ.μ. × 60 ευρώ = 780.000 ευρώ.

Αφαιρώντας υποθετικά το ποσό αυτό από τον συνολικό προϋπολογισμό των 8.950.000 ευρώ, απομένουν 8.170.000 ευρώ για τις κτιριακές εγκαταστάσεις και τις υπόλοιπες προβλεπόμενες δαπάνες.

Με βάση τα 4.000 τ.μ. κτιριακών χώρων, το ποσό αντιστοιχεί σε περίπου 2.043 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.

Ο υπολογισμός δεν αποτελεί επίσημη κοστολόγηση και προϋποθέτει ότι τα 60 ευρώ ανά τ.μ. περιλαμβάνουν ΦΠΑ. Αναδεικνύει, ωστόσο, την ανάγκη να εξεταστεί αναλυτικά η κατανομή του συνολικού προϋπολογισμού.

Και εδώ προκύπτει ένα διαφορετικό ερώτημα από εκείνο που κυριάρχησε στη δημόσια συζήτηση:

Μήπως τελικά τα 8,95 εκατ. ευρώ είναι ένας ιδιαίτερα περιορισμένος προϋπολογισμός για ένα σύγχρονο Καλλιτεχνικό Σχολείο περίπου 4.000 τ.μ., με ειδικές εκπαιδευτικές εγκαταστάσεις και διαμόρφωση 13 στρεμμάτων περιβάλλοντος χώρου;

Από τις “υπόνοιες” και τις “σκιές”  στα πραγματικά δεδομένα του διαγωνισμού

Ναι μεν η υποβολή μίας μόνο προσφοράς στον διαγωνισμό του Μεσολογγίου αποτελεί στοιχείο που μπορεί δικαιολογεί την εξέταση των όρων συμμετοχής και του πραγματικού ανταγωνισμού, όμως τα πραγματικά γεγονότα και στοιχεία της διαδικασίας μάλλον διαψεύδουν τους “κυνηγούς μαγισσών”.

Όμως αξίζει να επισημανθεί ότι στο διάστημα που προηγήθηκε της ολοκλήρωσης της διαγωνιστικής διαδικασίας δεν υπήρξαν ενστάσεις ή καταγγελίες από εργολήπτες.

Επίσης διαβάζοντας την διακήρυξη δεν προκύπτουν ότι υπάρχουν “φωτογραφικοί”  όροι ώστε να αποκλειστούν εργοληπτικές εταιρείες.

Το πλέον σημαντικό, όμως, είναι το γεγονός ότι η διακήρυξη και οι όροι της εγκρίθηκαν ομόφωνα από όλες τις παρατάξεις του Περιφερειακού Συμβουλίου Δυτικής Ελλάδας.

Ενώ, ένα ακόμη στοιχείο κατά τη διαγωνιστική διαδικασία είναι ότι δεν υπήρξε αίτημα από εργοληπτική εταιρεία για παράταση του χρόνου υποβολής προσφορών. Κάτι που προβλέπεται από τη νομοθεσία εάν το επιθυμούσε κάποιος οικονομικός φορέας.

Αντίστοιχα, το ύψος της έκπτωσης, οι τεχνικές προδιαγραφές, οι απαιτήσεις του έργου και η επάρκεια του προϋπολογισμού είναι παράμετροι που πρέπει να εξετάζονται συνολικά.

Οι περιπτώσεις του Αιγάλεω και του Ρεθύμνου, με επίσημα καταγεγραμμένες εκπτώσεις 0,06% και 1% αντίστοιχα, δείχνουν ότι τέτοια ποσοστά συναντώνται και σε άλλους διαγωνισμούς σχολικών υποδομών.

Η ουσία, επομένως, δεν είναι μόνο πόση έκπτωση προσφέρθηκε, αλλά τι πρόκειται να κατασκευαστεί, με ποιες προδιαγραφές και με ποιο πραγματικό κόστος.

Για το Καλλιτεχνικό Σχολείο Μεσολογγίου, η απάντηση στο ερώτημα της επάρκειας των 8,95 εκατ. ευρώ αξίζει να αποτελέσει αντικείμενο δημόσιας, τεχνικά τεκμηριωμένης συζήτησης.

Συγκριτικά στοιχεία πέντε σχολικών έργων

Τα ποσοστά Μεσολογγίου και Λαγκαδά παρατίθενται με επιφύλαξη τελικής διασταύρωσης από τα επίσημα πρακτικά οικονομικών προσφορών.

Πηγές τεκμηρίωσης

Τα στοιχεία της έρευνας βασίζονται στις ακόλουθες διακηρύξεις, αποφάσεις κατακύρωσης και δημοσιεύσεις:

1. Καλλιτεχνικό Σχολείο Μεσολογγίου: Διακήρυξη 26PROC019502750.
2. Ειδικό Σχολικό Συγκρότημα Ρεθύμνου: Επίσημος διαγωνισμός Δήμου Ρεθύμνης – Απόφαση κατακύρωσης 1435/2025, ΑΔΑ ΡΞΡ3Ω1Ψ-ΓΥΙ.
3. 1ο Γυμνάσιο Αιγάλεω: Απόφαση 170/2025 στη Διαύγεια, ΑΔΑ ΨΟΞΗΩ6Ν-ΣΟ8.
4. 1ο Γυμνάσιο Λαγκαδά: Πράξη 156/2026 του Ελεγκτικού Συνεδρίου – παρουσίαση και ανακοίνωση Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.
5. Πρότυπο Γυμνάσιο–Λύκειο Λάρισας: Επίσημη διακήρυξη και τεύχη δημοπράτησης ΚΤΥΠ Α.Ε..

Οι αναφορές σε εκπτώσεις αφορούν τις συγκεκριμένες διαγωνιστικές διαδικασίες. Η σύγκριση προϋπολογισμών ανά τετραγωνικό είναι ενδεικτική και δεν υποκαθιστά την αναλυτική τεχνική κοστολόγηση.