Πρόστιμο 50%, δυνατότητα είσπραξης μέσω ΑΑΔΕ και ρυθμίσεις οφειλών. Ερωτήματα για τα χρέη ακόμη και 15ετίας σε Αιτωλικό και Οινιάδες.

Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο διαχείρισης και είσπραξης των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) προβλέπει ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με αυστηρότερες διαδικασίες, πρόστιμα που φτάνουν το 50% και δυνατότητα ανάθεσης της είσπραξης στην ΑΑΔΕ.

Την ίδια στιγμή, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι διατάξεις για την πενταετή παραγραφή των απαιτήσεων, οι οποίες δημιουργούν εύλογα ερωτήματα για τη διαχείριση παλαιών οφειλών, ακόμη και εκείνων που εκκρεμούν για περισσότερο από μία δεκαετία.

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία και για τον Δήμο Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου, καθώς, σύμφωνα με πληροφορίες, στις περιοχές του Αιτωλικού και των Οινιάδων υπάρχουν περιπτώσεις καταναλωτών με συσσωρευμένες οφειλές που εκτείνονται σε βάθος ακόμη και 15ετίας.

Το ερώτημα που ανακύπτει είναι διπλό: Ποιες από αυτές τις οφειλές εξακολουθούν να είναι νόμιμα απαιτητές και πώς θα εφαρμοστεί το νέο, αυστηρότερο πλαίσιο είσπραξης;

Πρόστιμο 50% στις ληξιπρόθεσμες οφειλές

Με τον νόμο 5314/2026 (ΦΕΚ Α΄ 103/29.06.2026) θεσπίζεται νέο πλαίσιο για τη διασφάλιση των εσόδων των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης.

Ειδικότερα, το άρθρο 271 προβλέπει ότι οι ληξιπρόθεσμες οφειλές που δεν έχουν υπαχθεί σε ρύθμιση ή των οποίων η ρύθμιση δεν εξυπηρετείται, μετά την παρέλευση έξι μηνών από τη λήξη της προθεσμίας πληρωμής, επιβαρύνονται με πρόστιμο 50%.

Το πρόστιμο επιβάλλεται με απόφαση του γενικού διευθυντή της επιχείρησης, ενώ προβλέπεται και διαδικασία ανάθεσης της είσπραξης στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), κατόπιν των προβλεπόμενων διοικητικών ενεργειών.

Αυτό σημαίνει ότι οι ανεξόφλητες υποχρεώσεις προς τις ΔΕΥΑ μπορούν να οδηγηθούν σε αυστηρότερες διαδικασίες είσπραξης, πέραν των μέτρων που εφαρμόζουν οι ίδιες οι δημοτικές επιχειρήσεις.

Η εφαρμογή του νέου πλαισίου δεν αφήνεται στη διακριτική ευχέρεια κάθε επιχείρησης. Ο νόμος αναθέτει συγκεκριμένες υποχρεώσεις στον γενικό διευθυντή και στον προϊστάμενο οικονομικών υπηρεσιών για την έγκαιρη βεβαίωση και τη διασφάλιση της είσπραξης των εσόδων.

Ρυθμίσεις οφειλών έως 60 δόσεις

Παράλληλα, το άρθρο 272 παρέχει τη δυνατότητα τμηματικής καταβολής των οφειλών, με ρύθμιση που μπορεί να φτάσει τις 60 δόσεις και να έχει διάρκεια έως πέντε έτη, με το προβλεπόμενο επιτόκιο.

Ωστόσο, οι προϋποθέσεις διατήρησης της ρύθμισης είναι αυστηρές.

Ειδικότερα, η ρύθμιση χάνεται εάν ο οφειλέτης δεν καταβάλει ποσό που αντιστοιχεί σε δύο συνεχόμενες δόσεις ή εάν αφήσει απλήρωτους δύο ληξιπρόθεσμους τρέχοντες λογαριασμούς ύδρευσης και αποχέτευσης.

Στην περίπτωση αυτή, το υπόλοιπο της οφειλής καθίσταται άμεσα απαιτητό και ενεργοποιούνται οι διαδικασίες είσπραξης.

Τι προβλέπεται για την πενταετή παραγραφή

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι ο ίδιος νόμος προβλέπει και συγκεκριμένες προθεσμίες παραγραφής των απαιτήσεων.

Το άρθρο 271 παραπέμπει στα άρθρα 510 και 511 του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τα οποία εφαρμόζονται και στις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης.

Σύμφωνα με το άρθρο 510, προβλέπεται, κατά κανόνα, πενταετής προθεσμία για τη βεβαίωση οφειλών από τη λήξη του έτους, κατά το οποίο γεννήθηκαν, εκτός εάν ισχύουν ειδικότερες διατάξεις.

Παράλληλα, προβλέπεται πενταετής παραγραφή της αξίωσης είσπραξης από τη λήξη του έτους κατά το οποίο εκδόθηκε η πράξη βεβαίωσης, με τις νόμιμες εξαιρέσεις και τους προβλεπόμενους λόγους αναστολής ή διακοπής.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε οφειλή που έχει συμπληρώσει πέντε χρόνια διαγράφεται αυτομάτως.

Η παραγραφή πρέπει να εξετάζεται με βάση τον χρόνο δημιουργίας της οφειλής, τη νόμιμη βεβαίωσή της, τις ενέργειες που ενδεχομένως έχουν πραγματοποιηθεί για την είσπραξή της και τις εφαρμοστέες μεταβατικές διατάξεις.

Συνεπώς, είναι απαραίτητος ο εξατομικευμένος νομικός και οικονομικός έλεγχος των παλαιών απαιτήσεων.

Αιτωλικό και Οινιάδες: Τι θα γίνει με οφειλές ακόμη και 15ετίας;

Στην περιοχή του Δήμου Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου, το θέμα αποκτά μια ιδιαίτερη τοπική διάσταση.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στο Αιτωλικό και στις Οινιάδες υπάρχουν αρκετές περιπτώσεις καταναλωτών με ανεξόφλητες υποχρεώσεις προς τη ΔΕΥΑΜ, οι οποίες έχουν συσσωρευτεί σε βάθος πολλών ετών και σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν ακόμη και τη 15ετία.

Το συνολικό ύψος αυτών των οφειλών, η χρονική κατανομή τους και η κατάσταση της νόμιμης βεβαίωσής τους δεν έχουν αποσαφηνιστεί στο πλαίσιο του παρόντος δημοσιεύματος.

Ωστόσο, με βάση το νέο νομοθετικό πλαίσιο, προκύπτουν ουσιαστικά ερωτήματα.

Μπορούν να αναζητηθούν σήμερα οφειλές που δημιουργήθηκαν πριν από δέκα ή δεκαπέντε χρόνια; Έχουν πραγματοποιηθεί εμπρόθεσμα οι απαιτούμενες πράξεις βεβαίωσης; Υπήρξαν ενέργειες που διέκοψαν ή ανέστειλαν την παραγραφή; Και ποιες από αυτές τις απαιτήσεις ενδέχεται να έχουν πλέον παραγραφεί;

Για παράδειγμα, στην περίπτωση ενός καταναλωτή με ανεξόφλητους λογαριασμούς από το 2011, δεν αρκεί η διαπίστωση ότι η οφειλή εμφανίζεται ακόμη στα οικονομικά στοιχεία της επιχείρησης.

Πρέπει να εξεταστεί εάν η απαίτηση βεβαιώθηκε νόμιμα, εάν ακολούθησαν εμπρόθεσμες ενέργειες είσπραξης και εάν εξακολουθεί να υφίσταται νόμιμο δικαίωμα αναζήτησης του ποσού.

Η απλή εμφάνιση μιας παλαιάς οφειλής σε λογαριασμό ύδρευσης δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι η απαίτηση δεν έχει παραγραφεί.

Αντίστοιχα, η παρέλευση δεκαπέντε ετών δεν αρκεί από μόνη της για να θεωρηθεί ότι κάθε σχετική απαίτηση έχει αποσβεστεί.

Προσοχή πριν από τη ρύθμιση παλαιών οφειλών

Μια ακόμη σημαντική παράμετρος αφορά τους καταναλωτές που διατηρούν πολύ παλαιές οικονομικές εκκρεμότητες και εξετάζουν το ενδεχόμενο υπαγωγής τους σε ρύθμιση.

Το άρθρο 272 προβλέπει ότι η παραγραφή των οφειλών για τις οποίες υποβάλλεται αίτηση ρύθμισης αναστέλλεται και δεν συμπληρώνεται πριν περάσει ένα έτος από τη λήξη της ρύθμισης.

Επομένως, ειδικά όταν πρόκειται για οφειλές πολλών ετών, είναι σκόπιμο οι ενδιαφερόμενοι να ζητούν προηγουμένως αναλυτική κατάσταση των χρεών τους, με αναφορά στις περιόδους κατανάλωσης, στις πράξεις βεβαίωσης και στις τυχόν ενέργειες είσπραξης.

Όπου ανακύπτει ζήτημα παραγραφής, απαιτείται κατάλληλη νομική αξιολόγηση πριν από την υπογραφή οποιασδήποτε ρύθμισης ή αναγνώρισης οφειλής.

Ενημέρωση των καταναλωτών από τη ΔΕΥΑ Ηρακλείου

Ήδη δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης της χώρας προχωρούν σε ενημερωτικές πρωτοβουλίες για την εφαρμογή του νέου νόμου.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της ΔΕΥΑ Ηρακλείου, η οποία, με ανακοίνωση που δημοσιεύθηκε και στην ιστοσελίδα της Ένωσης Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΕΔΕΥΑ), καλεί τους καταναλωτές να τακτοποιήσουν εγκαίρως τις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις τους.

Στην ανακοίνωση επισημαίνονται οι προβλεπόμενες επιβαρύνσεις, η διαδικασία είσπραξης μέσω ΑΑΔΕ και η δυνατότητα ένταξης σε ρύθμιση, ώστε οι πολίτες να αποφύγουν πρόσθετες οικονομικές συνέπειες.

Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία αναδεικνύει τη σημασία της έγκαιρης ενημέρωσης, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου υπάρχουν συσσωρευμένες οικονομικές εκκρεμότητες.

Τα ερωτήματα προς τη διοίκηση της ΔΕΥΑ Μεσολογγίου

Οι αλλαγές αυτές καθιστούν αναγκαία την αποσαφήνιση της κατάστασης των ληξιπρόθεσμων απαιτήσεων της ΔΕΥΑΜ, ιδιαίτερα στις Δημοτικές Ενότητες Αιτωλικού και Οινιάδων.

Συγκεκριμένα, θα είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον να γνωστοποιηθούν:

  • Το συνολικό ύψος των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τη ΔΕΥΑΜ, με ξεχωριστή αναφορά στο Αιτωλικό και στις Οινιάδες.
  • Το ύψος των απαιτήσεων που αφορούν περιόδους μεγαλύτερες των πέντε, δέκα και δεκαπέντε ετών.
  • Εάν έχει πραγματοποιηθεί έλεγχος για την ύπαρξη απαιτήσεων που ενδεχομένως έχουν παραγραφεί.
  • Ποια διαδικασία θα ακολουθηθεί για τη διαχείριση των παλαιών οφειλών και την εφαρμογή των νέων εισπρακτικών διατάξεων.
  • Με ποιον τρόπο θα ενημερωθούν οι καταναλωτές για τα δικαιώματα, τις υποχρεώσεις και τις δυνατότητες ρύθμισης των οφειλών τους.

Η αποσαφήνιση αυτών των ζητημάτων είναι σημαντική τόσο για την οικονομική λειτουργία της δημοτικής επιχείρησης, όσο και για την προστασία των δικαιωμάτων των καταναλωτών.

Αυστηρότερη είσπραξη, αλλά και υποχρέωση ελέγχου των παλαιών απαιτήσεων

Το νέο νομοθετικό πλαίσιο δημιουργεί μια νέα πραγματικότητα για τις ΔΕΥΑ: από τη μία πλευρά ενισχύει σημαντικά τους μηχανισμούς είσπραξης των ληξιπρόθεσμων οφειλών και από την άλλη θέτει συγκεκριμένα χρονικά όρια στη βεβαίωση και την αναζήτηση απαιτήσεων.

Για τη ΔΕΥΑ Μεσολογγίου, το ζήτημα δεν περιορίζεται μόνο στην είσπραξη των ανεξόφλητων λογαριασμών. Αφορά επίσης την ανάγκη να υπάρχει σαφής εικόνα για το ποιες απαιτήσεις παραμένουν νόμιμα εισπράξιμες και ποιες πρέπει να εξεταστούν υπό το πρίσμα των διατάξεων περί παραγραφής.

Ιδιαίτερα για το Αιτωλικό και τις Οινιάδες, όπου αναφέρονται οφειλές πολλών ετών, η εφαρμογή του νέου νόμου δημιουργεί την ανάγκη για πλήρη ενημέρωση, διαφάνεια και τεκμηριωμένη αντιμετώπιση κάθε περίπτωσης.

Το ζητούμενο είναι να διασφαλιστεί ότι η είσπραξη των νόμιμων απαιτήσεων θα πραγματοποιείται με συνέπεια, χωρίς όμως να αναζητούνται ποσά για τα οποία έχει επέλθει παραγραφή.

Και αυτό είναι ένα ζήτημα για το οποίο οι καταναλωτές δικαιούνται σαφείς απαντήσεις.