Αν περπατήσεις σήμερα στο κέντρο πολλών επαρχιακών πόλεων, θα δεις κάτι που συμβαίνει ταυτόχρονα σχεδόν παντού: παλιά καταστήματα που άντεξαν κρίσεις, πανδημίες και αλλαγές καταναλωτικής συμπεριφοράς, να στέκονται δίπλα σε κλειστά ρολά που κάποτε ήταν ζωντανά και γεμάτα.
Η τοπική οικονομία δεν κατέρρευσε – αλλά αναδιατάχθηκε με τρόπο που δεν πρόβλεψαν όλοι. Και αυτή η αναδιάταξη δεν έγινε μόνο λόγω οικονομικής πίεσης ή λιτότητας. Έγινε γιατί άλλαξε βαθιά ο τρόπος που οι άνθρωποι αγοράζουν, ψυχαγωγούνται, επικοινωνούν και χρησιμοποιούν τον χρόνο τους κάθε μέρα.
Η ψηφιακή οικονομία δεν ήρθε να αντικαταστήσει την τοπική – ήρθε να συνυπάρξει μαζί της, και αυτή η συνύπαρξη είναι πιο σύνθετη από ό,τι φαίνεται στην επιφάνεια. Η ψηφιακή κατανάλωση δεν αφαίρεσε τον τοπικό χαρακτήρα της ζωής – άλλαξε απλώς ποιες ανάγκες καλύπτει ο κάθε χώρος.
Πχ. πολλοί χρησιμοποιούν υπηρεσίες όπως το sankra casino online, το οποίο έχει αποκτήσει θετική φήμη για τη διαφανή λειτουργία του και την εύχρηστη πρόσβαση σε ψηφιακές δραστηριότητες, είναι συνήθως ο ίδιος κόσμος που το πρωί αγοράζει ψωμί από τον γειτονικό φούρνο και το απόγευμα πίνει καφέ στην κεντρική πλατεία.
Πώς αντέδρασαν οι μικρές επιχειρήσεις στην ψηφιακή στροφή
Η αντίδραση των μικρών επιχειρήσεων στην ψηφιακή πραγματικότητα χωρίζεται ευδιάκριτα σε δύο κατηγορίες. Η πρώτη είναι αυτή που αγκάλιασε αργά αλλά σταθερά τα ψηφιακά εργαλεία – παρουσία στα social media, δυνατότητα κράτησης ή παραγγελίας online, ενημερωμένα ωράρια στο Google Maps και τακτική επικοινωνία με τους πελάτες μέσω ψηφιακών καναλιών.
Η δεύτερη είναι αυτή που έμεινε ακίνητη, είτε από συνειδητή επιλογή είτε από έλλειψη χρόνου, γνώσεων ή και απλώς από άγχος μπροστά σε κάτι που δεν έμοιαζε οικείο.
Το αποτέλεσμα δεν είναι πάντα αυτό που περιμένει κανείς. Δεν κέρδισαν όσοι έτρεξαν πρώτοι να ανοίξουν eshop και να επενδύσουν σε διαφημίσεις.
Κέρδισαν όσοι κατάλαβαν τι ακριβώς χρειαζόταν η επιχείρησή τους ψηφιακά – και συχνά αυτό ήταν κάτι πολύ πιο απλό από ό,τι φαντάζονταν: μια καλή Google κριτική, μια σελίδα στο Facebook που ενημερώνεται τακτικά, ένα τηλέφωνο που απαντά σε μήνυμα εντός λίγων ωρών χωρίς να αφήνει τον πελάτη να περιμένει.
Τοπική οικονομία και ψηφιακές υπηρεσίες – δύο κόσμοι που μαθαίνουν να συνυπάρχουν
Ο παρακάτω πίνακας δείχνει πώς κατανέμεται σήμερα η ψηφιακή παρουσία και η ανταγωνιστική πίεση που δέχονται οι βασικές κατηγορίες τοπικής οικονομίας σε μεσαίου μεγέθους ελληνικές πόλεις – και τι αποδεδειγμένα λειτουργεί σε κάθε μία:
| Κλάδος | Ψηφιακή παρουσία | Ανταγωνιστική πίεση online | Τι λειτουργεί |
| Εστίαση – καφέ | Μέτρια έως υψηλή | Υψηλή μέσω delivery | Κριτικές, φωτογραφίες, Google Maps |
| Λιανικό εμπόριο ρούχων | Χαμηλή έως μέτρια | Πολύ υψηλή | Social media, τοπικό κοινό |
| Τρόφιμα – παντοπωλεία | Χαμηλή | Μέτρια | Αξιοπιστία, εγγύτητα |
| Υπηρεσίες (κομμωτήρια κλπ) | Μέτρια | Χαμηλή | Κρατήσεις online, reviews |
| Ψηφιακές υπηρεσίες | Πλήρης | Διεθνής | Ποιότητα εμπειρίας χρήστη |
| Τουρισμός – φιλοξενία | Υψηλή | Υψηλή | Booking, TripAdvisor, Instagram |
Αυτό που βγαίνει από τον πίνακα δεν είναι ότι οι μικρές επιχειρήσεις χάνουν τη μάχη με τον ψηφιακό κόσμο. Είναι ότι κάθε κλάδος έχει τον δικό του ψηφιακό πόλεμο με ιδιαίτερους κανόνες – και η στρατηγική που κερδίζει σε έναν δεν μεταφέρεται αυτόματα και χωρίς προσαρμογή σε έναν άλλο.
Το Μεσολόγγι ως μικρογραφία μιας μεγαλύτερης αλλαγής
Έτσι και το Μεσολόγγι έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που το κάνουν ενδιαφέρον παράδειγμα για αυτή ακριβώς τη συζήτηση. Είναι πόλη με ισχυρή τοπική ταυτότητα, έντονη τουριστική κίνηση κατά περιόδους, ιστορικό βάρος που ελκύει επισκέπτες από παντού, και μια κοινωνία που εκτιμά βαθιά τη σχέση εμπιστοσύνης με τον τοπικό έμπορο.
Αυτά τα στοιχεία δεν είναι αδύναμα σημεία απέναντι στη ψηφιακή οικονομία – είναι ακριβώς τα στοιχεία που μπορούν να αποτελέσουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα αν αξιοποιηθούν με τον σωστό τρόπο και με την κατάλληλη ψηφιακή παρουσία.
Εμπιστοσύνη ως κεφάλαιο
Η μικρή επιχείρηση στο Μεσολόγγι δεν ανταγωνίζεται με μια πλατφόρμα χιλιάδων προϊόντων σε τιμή ή σε ταχύτητα παράδοσης – αυτή η μάχη είναι χαμένη από την αρχή και δεν υπάρχει λόγος να την παίξεις.
Ανταγωνίζεται σε κάτι που οι μεγάλες πλατφόρμες δυσκολεύονται πολύ να αναπαράγουν και ουσιαστικά δεν μπορούν: στη βαθιά γνώση του πελάτη ως ανθρώπου, στην άμεση και ανθρώπινη επικοινωνία, στη δυνατότητα να λύσεις ένα πρόβλημα σε πέντε λεπτά χωρίς να συμπληρώσεις φόρμα και να περιμένεις αυτόματη απάντηση που δεν απαντά τίποτα.
Αυτή η εμπιστοσύνη είναι κεφάλαιο – και δεν χρειάζεται να χαθεί στην ψηφιακή εποχή, αντίθετα από ό,τι πιστεύουν πολλοί.
Χρειάζεται να μεταφερθεί και εκεί: μέσα από τις κριτικές που γράφουν οι ικανοποιημένοι πελάτες, μέσα από την τακτική ψηφιακή παρουσία που δείχνει ότι η επιχείρηση ζει και λειτουργεί, μέσα από μια επικοινωνία που κρατά τον ανθρώπινο χαρακτήρα ακόμα κι όταν γίνεται μέσα από οθόνη και πληκτρολόγιο.
Η τοπική οικονομία δεν είναι απειλούμενο είδος που χρειάζεται προστασία με νοσταλγία και καλές προθέσεις. Είναι οικονομία που μαθαίνει μια νέα γλώσσα – αργά, με λάθη που διορθώνονται στην πορεία, αλλά με τρόπο που δείχνει ότι έχει ακόμα πολλά να πει και πολλά να προσφέρει.
Και στο Μεσολόγγι, που γνωρίζει καλύτερα από τους περισσότερους τι σημαίνει να αντιστέκεσαι σε δύσκολες συνθήκες και να προχωράς χωρίς να χάσεις ποιος είσαι, αυτό δεν ακούγεται καθόλου παράξενο. Ακούγεται οικείο. Κάτι που ισχύει και για άλλες μικρές επαρχιακές πόλεις.

