Η λιμνοθάλασσα του Αιτωλικού ξαναβγάζει στην επιφάνεια, όχι μόνο τον ευτροφισμό και τις απόκοσμες εικόνες των τελευταίων ημερών, αλλά και παλιές εκκρεμότητες και αναπάντητα «γιατί».

Καταγράφοντας εδώ και πολλά χρόνια τις διαμαρτυρίες και τις ανησυχίες των κατοίκων του Αιτωλικού, κάθε φορά που εμφανίζεται το φαινόμενο, στη μνήμη μας επανέρχεται αυτό που σταθερά υποστηρίζουν πολλοί ντόπιοι: ότι ένας από τους βασικούς επιβαρυντικούς παράγοντες είναι η προβληματική λειτουργία του Βιολογικού Καθαρισμού.

Έτσι, ως μία από τις βασικές παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση του προβλήματος και έπειτα από σχετικές διεκδικήσεις, εγκρίθηκε τον Οκτώβριο του 2021 η χρηματοδότηση από το πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης» του έργου που, μεταξύ άλλων, προβλέπει τη μεταφορά των λυμάτων του Αιτωλικού προς το ΕΕΛ Οινιαδών.

Ένα έργο, όμως, που δημοπρατήθηκε τον Φεβρουάριο του 2024.

Δηλαδή, είκοσι επτά μήνες μετά! Και το οποίο δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, την ώρα που το φαινόμενο του ευτροφισμού εξακολουθεί να κάνει την εμφάνισή του.

Κι όμως, το 2021 η τότε δημοτική αρχή του Κώστα Λύρου μιλούσε για «πολύμηνη σκληρή δουλειά», μελέτες και κοπιώδη προετοιμασία των έργων του «Αντώνης Τρίτσης».

Εύλογη, λοιπόν, η απορία: αν είχε προηγηθεί τόση δουλειά, γιατί χρειάστηκαν άλλα δύο και πλέον χρόνια, για να φτάσει το έργο στη δημοπράτηση; Και πόσο πολύτιμος χρόνος χάθηκε στην προσπάθεια αντιμετώπισης, ενός προβλήματος που ήταν ήδη γνωστό;

Μάλιστα, πολίτες του Αιτωλικού άκουσαν τον δήμαρχο Μεσολογγίου Σπύρο Διαμαντόπουλο, στη σύσκεψη που έγινε την περασμένη Παρασκευή με αφορμή την κινητοποίηση για τη λιμνοθάλασσα, να αναφέρεται ακριβώς σε αυτή την καθυστέρηση και στις εκκρεμότητες που παρέλαβε η σημερινή δημοτική αρχή.

Η καθυστέρηση αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία και για έναν επιπλέον λόγο. Σύμφωνα με όσα είχαν τεθεί κατά την προετοιμασία των παρεμβάσεων για τη λιμνοθάλασσα, η αντιμετώπιση του ζητήματος των λυμάτων του Αιτωλικού και η μεταφορά τους στην ΕΕΛ Οινιαδών αποτελούσε ουσιαστική προϋπόθεση για να προχωρήσει το μεγάλο έργο περιβαλλοντικής αναβάθμισης της λιμνοθάλασσας Μεσολογγίου – Αιτωλικού, προϋπολογισμού περίπου 20 εκατ. ευρώ, το οποίο σήμερα βρίσκεται σε εξέλιξη.

Πρόκειται για ένα μεγάλο πλέγμα παρεμβάσεων, από το οποίο αναμένονται σημαντικά οφέλη, για την ανανέωση και την κυκλοφορία των νερών και συνολικά για την αποκατάσταση της λειτουργίας του οικοσυστήματος, δημιουργώντας καλύτερες συνθήκες και για την αποτροπή φαινομένων όπως ο ευτροφισμός.

Με απλά λόγια, δεν αρκεί να βοηθήσεις τη λιμνοθάλασσα να «αναπνεύσει», αν προηγουμένως δεν έχεις περιορίσει τις αιτίες που ενδεχομένως την επιβαρύνουν.

Και εδώ υπάρχει μία ακόμη διάσταση.

Η μη ολοκλήρωση του έργου μεταφοράς των λυμάτων δεν επιτρέπει σήμερα να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για το πόσο καθοριστική είναι τελικά, η συμβολή του Βιολογικού στην επανεμφάνιση του ευτροφισμού. Πολύ περισσότερο, όταν ως πιθανοί επιβαρυντικοί παράγοντες αναφέρονται και άλλες δραστηριότητες.

Στην ευρύτερη περιοχή αναπτύσσονται γεωργικές, κτηνοτροφικές και μεταποιητικές δραστηριότητες, λειτουργούν σφαγεία και άλλες παραγωγικές μονάδες. Αυτό ασφαλώς δεν σημαίνει ότι κάποια από αυτές ευθύνεται για τη σημερινή κατάσταση.

Σημαίνει, όμως, ότι το πρόβλημα είναι πολύ πιο σύνθετο, από όσο ίσως βολεύει να παρουσιάζεται, κάθε φορά που η λιμνοθάλασσα αλλάζει χρώμα και το Αιτωλικό γεμίζει ξανά δυσοσμία.

Άλλωστε, ακόμη και στην πρόσφατη κοινοβουλευτική παρέμβαση για το θέμα γίνεται αναφορά στη συγκέντρωση φωσφορούχων και αζωτούχων ενώσεων από γεωργική και βιομηχανική δραστηριότητα, αλλά και από οικιακά απόβλητα.

Έτσι, οι 27 μήνες που μεσολάβησαν από τη χρηματοδότηση μέχρι τη δημοπράτηση του έργου αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα.

Γιατί εάν ο Βιολογικός αποτελεί πράγματι έναν από τους βασικούς παράγοντες του προβλήματος, χάθηκε πολύτιμος χρόνος. Και εάν δεν αποτελεί τον μοναδικό, τότε η συζήτηση για το τι πραγματικά επιβαρύνει τη λιμνοθάλασσα παραμένει ακόμη ανοιχτή. Με την επίλυση του ζητήματος να διαιωνίζεται.

Όπως ανοιχτά παραμένουν και αρκετά από τα «γιατί» αυτής της ιστορίας.

Δ.Μ. 

ΥΓ1: Και ένα ερώτημα που δεν μπορεί να μένει έξω από τη συζήτηση: με ποια πραγματικά δεδομένα λειτουργούσε όλα αυτά τα χρόνια ο Βιολογικός Καθαρισμός Αιτωλικού και κατά πόσο η λειτουργία του ανταποκρινόταν στα απαιτούμενα πρότυπα; Γιατί πριν αναζητήσουμε τι πρέπει να γίνει αύριο, έχει σημασία να γνωρίζουμε τι ακριβώς γινόταν μέχρι χθες.

ΥΓ2: Υπάρχει και η οικονομική διάσταση της υπόθεσης. Από το 2010 και μετά, και ιδιαίτερα μετά τα προβλήματα που κατά καιρούς ανέκυψαν με την ποιότητα του πόσιμου νερού, δημιουργήθηκε σε μέρος των καταναλωτών μια έντονη τάση μη πληρωμής λογαριασμών προς τη ΔΕΥΑΜ. Μια κατάσταση που αναπόφευκτα πίεσε τα οικονομικά της επιχείρησης και τις δυνατότητές της να ανταποκρίνεται συνολικά στις ιδιαίτερα αυξημένες απαιτήσεις ύδρευσης και αποχέτευσης. Και αυτό είναι ακόμη ένα κομμάτι της ιστορίας που δεν πρέπει να ξεχνάμε.

ΥΓ3: Δυστυχώς, το ζήτημα της λιμνοθάλασσας έχει τροφοδοτήσει διαχρονικά και αρκετή μικροπολιτική.

Γι’ αυτό προκάλεσε εντύπωση η παρουσία στις τελευταίες κινητοποιήσεις στελεχών της προηγούμενης δημοτικής αρχής του Κώστα Λύρου. Ασφαλώς κάθε πολίτης και κάθε αυτοδιοικητικός έχει δικαίωμα –και πολλές φορές υποχρέωση– να βρίσκεται δίπλα σε μια κοινωνία που διαμαρτύρεται.

Όταν όμως επί της δικής σου θητείας μεσολάβησαν 27 μήνες από τη χρηματοδότηση μέχρι τη δημοπράτηση ενός τόσο κρίσιμου έργου, η παρουσία στη διαμαρτυρία γεννά αναπόφευκτα και ένα ερώτημα: Τι έχουν άραγε να πουν σήμερα για εκείνη την καθυστέρηση;