Από τις 16 έως τις 18 Οκτωβρίου στο Τρικούπειο – Επτά θεματικές ενότητες φωτίζουν την ιστορία, τη θυσία και την οικουμενική σημασία της Εξόδου του Μεσολογγίου.

Στο επίκεντρο του επιστημονικού και ιστορικού ενδιαφέροντος βρίσκεται για ακόμη μία φορά η Ιερά Πόλη του Μεσολογγίου, καθώς από την Παρασκευή 16 έως και την Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2026 θα φιλοξενήσει ένα σημαντικό επιστημονικό συνέδριο της Εκκλησίας της Ελλάδος, αφιερωμένο στη συμπλήρωση 200 ετών από την Ηρωική Έξοδο των Ελεύθερων Πολιορκημένων.

Με κεντρικό θέμα «Μεσολόγγι 1826–2026: Τόπος Θυσίας και Οικουμενικό Σύμβολο Ελευθερίας», το συνέδριο διοργανώνεται από την Ειδική Συνοδική Επιτροπή Πολιτιστικής Ταυτότητος της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, σε συνεργασία με την Ιερά Μητρόπολη Αιτωλίας και Ακαρνανίας.

Η διοργάνωση εντάσσεται στις επετειακές εκδηλώσεις για τη διακοσιοστή επέτειο της Εξόδου και φιλοδοξεί να αναδείξει, μέσα από την επιστημονική έρευνα και τον ιστορικό διάλογο, τις πολλαπλές διαστάσεις ενός γεγονότος που ξεπέρασε τα ελληνικά σύνορα και απέκτησε παγκόσμια απήχηση.

Το Τρικούπειο Πολιτιστικό Κέντρο θα αποτελέσει τον χώρο συνάντησης πανεπιστημιακών καθηγητών, ιστορικών, θεολόγων και ερευνητών, οι οποίοι θα παρουσιάσουν εισηγήσεις για την πολιορκία, την καθημερινότητα των υπερασπιστών, τον ρόλο της Εκκλησίας, τον φιλελληνισμό, τον επαναστατικό Τύπο και την επίδραση της Εξόδου στη λογοτεχνία, την τέχνη και τη διεθνή πολιτική.

Η επίσημη έναρξη την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου

Η επίσημη τελετή έναρξης θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, στις 16:00, στο Τρικούπειο Πολιτιστικό Κέντρο.

Κατά την τελετή θα τελεστεί Αγιασμός από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνό, θα αναγνωσθεί μήνυμα του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερωνύμου και θα ακολουθήσουν χαιρετισμοί επισήμων.

Την έναρξη των επιστημονικών εργασιών θα κηρύξει ο πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής, καθηγητής Εμμανουήλ Βαρβούνης, της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης.

Επτά θεματικές ενότητες για την ιστορία και την παρακαταθήκη της Εξόδου

Το επιστημονικό πρόγραμμα περιλαμβάνει επτά θεματικές ενότητες, οι οποίες προσεγγίζουν την Έξοδο του Μεσολογγίου από διαφορετικές επιστημονικές οπτικές.

Παρασκευή 16 Οκτωβρίου

17:00 – 18:30 | Α΄ Θεματική Ενότητα: Το χρονικό της Εξόδου και η καθημερινή ζωή στο Μεσολόγγι.

Οι εισηγήσεις θα εξετάσουν τα γεγονότα πριν και μετά την Έξοδο, τις συνθήκες ζωής κατά τη δεύτερη πολιορκία, ζητήματα δικαίου και δικαιοσύνης, καθώς και τη ζωή των προσφύγων στον Κάλαμο, αξιοποιώντας ιστορικές πηγές, αρχεία και προσωπικές μαρτυρίες.

19:00 – 21:00 | Β΄ Θεματική Ενότητα: Πρόσωπα της Β΄ Πολιορκίας και της Εξόδου του Μεσολογγίου.

Στο επίκεντρο θα βρεθούν ιστορικές προσωπικότητες, η συμμετοχή του ορθόδοξου κλήρου, η δράση των αγωνιστών και η συμβολή διαφορετικών περιοχών της Ελλάδας στην υπεράσπιση της πόλης.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εισηγήσεις για τον Νικόλαο Κασομούλη, τις γυναίκες του Μεσολογγίου, τους αγωνιστές κληρικούς και τη συμμετοχή των Ναυπακτίων στην πολιορκία και την Έξοδο.

Σάββατο 17 Οκτωβρίου

10:00 – 11:15 | Γ΄ Θεματική Ενότητα: Στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Μεσολόγγι.

Θα παρουσιαστούν μελέτες για τις οχυρώσεις της πόλης, τις στρατιωτικές επιχειρήσεις της περιόδου 1825–1826 και τη στρατηγική σημασία της Μάχης της Κλείσοβας, καθώς και ιστορικές πηγές για τις πολιορκίες.

11:15 – 12:00 | Δ΄ Θεματική Ενότητα: Μεσολόγγι και Φιλελληνισμός.

Η διεθνής διάσταση του Αγώνα θα αναδειχθεί μέσα από εισηγήσεις για τη δράση του Ελβετού φιλέλληνα Ιωάννη Ιακώβου Μάγερ και την προσφορά λιγότερο γνωστών φιλελλήνων που συνέδεσαν τη ζωή τους με το Μεσολόγγι.

12:30 – 13:30 | Ε΄ Θεματική Ενότητα: Το Μεσολόγγι στον Τύπο της εποχής.

Ιδιαίτερη βαρύτητα θα δοθεί στον τρόπο με τον οποίο καταγράφηκε και προβλήθηκε η Έξοδος στον ελληνικό επαναστατικό Τύπο, καθώς και στον ρόλο των ιστορικών «Ελληνικών Χρονικών» του Μεσολογγίου.

16:30 – 18:00 | ΣΤ΄ Θεματική Ενότητα: Η επίδραση της Εξόδου του Μεσολογγίου στη Λογοτεχνία και στην Τέχνη.

Η θεματική αυτή θα αναδείξει την παρουσία του Μεσολογγίου στα δημοτικά τραγούδια, στη λογοτεχνία, στην παιδική λογοτεχνία και στη ζωγραφική, με αναφορές και στο εμβληματικό έργο του Ευγένιου Ντελακρουά.

18:15 – 19:15 | Ζ΄ Θεματική Ενότητα: Η ηθική, εθνική και διπλωματική σημασία της Εξόδου του Μεσολογγίου.

Η τελευταία ενότητα θα επικεντρωθεί στην ηθική δυναμική της Εξόδου, στη σημασία του Μεσολογγίου για την αγωνιζόμενη Κύπρο και στις γεωπολιτικές και διπλωματικές επιπτώσεις της θυσίας των Ελεύθερων Πολιορκημένων.

Στις 19:15 θα παρουσιαστούν τα συμπεράσματα από τον πρόεδρο της Επιστημονικής Επιτροπής, καθηγητή Εμμανουήλ Βαρβούνη, ενώ στις 19:30 προβλέπεται η ολοκλήρωση των επιστημονικών εργασιών.

Την Κυριακή εκκλησιασμός και επίσκεψη στον Κήπο των Ηρώων

Το πρόγραμμα της Κυριακής 18 Οκτωβρίου περιλαμβάνει εκκλησιασμό των συνέδρων στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Σπυρίδωνος Μεσολογγίου και επίσκεψη στον Κήπο των Ηρώων.

Θα ακολουθήσει επίσημο γεύμα και αναχώρηση των συμμετεχόντων.

Η οικουμενική διάσταση της θυσίας του Μεσολογγίου

Η Έξοδος του Απριλίου του 1826 δεν αποτέλεσε μόνο μία από τις δραματικότερες στιγμές της Ελληνικής Επανάστασης. Η θυσία των υπερασπιστών της πόλης συγκλόνισε την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη, ενίσχυσε το φιλελληνικό κίνημα και συνέβαλε στη διεθνή ανάδειξη του ελληνικού αγώνα για ανεξαρτησία.

Διακόσια χρόνια αργότερα, η ιστορική μνήμη του Μεσολογγίου εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής μελέτης και πηγή έμπνευσης.

Η σημασία του συνεδρίου βρίσκεται ακριβώς στη σύνδεση της ιστορικής τεκμηρίωσης με την ευρύτερη πνευματική και οικουμενική παρακαταθήκη της Εξόδου.

Μέσα από τις διαφορετικές προσεγγίσεις των εισηγητών αναμένεται να αναδειχθούν τόσο οι συνθήκες που οδήγησαν στην ηρωική θυσία όσο και ο τρόπος με τον οποίο το Μεσολόγγι καθιερώθηκε στη συλλογική συνείδηση ως σύμβολο ελευθερίας και ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Ανοιχτό στο κοινό – Πρόσκληση συμμετοχής

Η Ιερά Μητρόπολη Αιτωλίας και Ακαρνανίας απευθύνει πρόσκληση προς τους εκπροσώπους των τοπικών αρχών, την εκπαιδευτική και επιστημονική κοινότητα, τους εκπαιδευτικούς, τους μαθητές, τους φοιτητές και όλους τους πολίτες να παρακολουθήσουν τις εργασίες.

Η είσοδος είναι ελεύθερη για όλους.

Οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να εγγράφονται στη Γραμματεία του Συνεδρίου, η οποία θα λειτουργεί στην είσοδο του Τρικουπείου Πολιτιστικού Κέντρου, πριν από την έναρξη κάθε θεματικής ενότητας.

Το συνέδριο αποτελεί ακόμη μία σημαντική επιστημονική πρωτοβουλία στο πλαίσιο των 200 χρόνων από την Έξοδο, προσφέροντας στους πολίτες του Μεσολογγίου και στους επισκέπτες της πόλης την ευκαιρία να προσεγγίσουν ουσιαστικά την ιστορία και τη διαχρονική σημασία της.

ΤΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ