Ισχυρός συμβολισμός στην επίσκεψη του Μητροπολίτη Αιτωλίας και Ακαρνανίας, Δαμασκηνού στη Μεγαλόνησο – Η Έξοδος του Μεσολογγίου, τα Φυλακισμένα Μνήματα και ο Τύμβος της Μακεδονίτισσας ένωσαν, τη μνήμη δύο τόπων, με κοινές αναφορές στους αγώνες για την ελευθερία
Μια επίσκεψη, με ιδιαίτερο ιστορικό και συμβολικό περιεχόμενο πραγματοποίησε, στην Κύπρο, από την Παρασκευή 18 έως τη Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου 2026, ο Μητροπολίτης Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνός, με αφορμή τη συμπλήρωση 200 ετών από την ηρωική Έξοδο του Μεσολογγίου.
Κεντρικός σταθμός της παρουσίας του στη Μεγαλόνησο ήταν, το ΛΕ΄ Συνέδριο της Χριστιανικής Ένωσης Κυπρίων Επιστημόνων (ΧΕΚΕ), που πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου στο Μεγάλο Συνοδικό της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου, με θέμα «200 χρόνια από την ηρωική Έξοδο του Μεσολογγίου. Μηνύματα και διδάγματα», υπό την αιγίδα του Αρχιεπισκόπου Κύπρου κ.κ. Γεωργίου.
Η επίσκεψη αποτέλεσε ουσιαστικά μια συνάντηση της ιστορικής και πνευματικής μνήμης δύο τόπων του Ελληνισμού: της Ιεράς Πόλεως του Μεσολογγίου και της Κύπρου. Δύο τόπων που, σε διαφορετικές ιστορικές περιόδους και συνθήκες, συνδέθηκαν με αγώνες και θυσίες για την ελευθερία, την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την εθνική μνήμη.
Συνάντηση με τον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου
Κατά την παραμονή του στη Λευκωσία, ο Μητροπολίτης Δαμασκηνός έγινε δεκτός από τον Αρχιεπίσκοπο Νέας Ιουστινιανής και πάσης Κύπρου κ.κ. Γεώργιο.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε εγκάρδιο κλίμα και ανέδειξε τους πνευματικούς δεσμούς που συνδέουν την Εκκλησία της Κύπρου με την Ιερά Μητρόπολη Αιτωλίας και Ακαρνανίας, καθώς και την κοινή μέριμνα για τη διατήρηση και τη μεταλαμπάδευση της ιστορικής μνήμης στις νεότερες γενιές.
Όπως υπογράμμισε άλλωστε ο Μητροπολίτης και κατά την εισήγησή του στο Συνέδριο, η παρουσία του στην Κύπρο δεν είχε απλώς εθιμοτυπικό χαρακτήρα, αλλά αποτελούσε «μία συνάντηση ιστορικής και πνευματικής μνήμης».
Στα Φυλακισμένα Μνήματα και στον Τύμβο της Μακεδονίτισσας
Ιδιαίτερα συγκινητική ήταν η επίσκεψη του Μητροπολίτη Αιτωλίας και Ακαρνανίας στα Φυλακισμένα Μνήματα, έναν από τους σημαντικότερους τόπους μνήμης της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας.
Ο κ. Δαμασκηνός απέτισε φόρο τιμής στους αγωνιστές, τέλεσε Τρισάγιο υπέρ αναπαύσεως των ψυχών τους και κατέθεσε στεφάνι.
Η παρουσία του Επισκόπου της Ιεράς Πόλεως του Μεσολογγίου, της πόλης που έχει ταυτιστεί ιστορικά με την Έξοδο και την αυτοθυσία, στον χώρο όπου βρίσκονται οι τάφοι αγωνιστών της ΕΟΚΑ, προσέδωσε ιδιαίτερο συμβολισμό στην επίσκεψη.
Ο Μητροπολίτης επισκέφθηκε επίσης τον Τύμβο της Μακεδονίτισσας, όπου απέτισε φόρο τιμής στη μνήμη όσων έπεσαν για την Κύπρο, τέλεσε Τρισάγιο και κατέθεσε στεφάνι.
Έτσι, η επέτειος των 200 χρόνων από την Έξοδο του Μεσολογγίου συνδέθηκε επί κυπριακού εδάφους με τις μνήμες και τις θυσίες του Κυπριακού Ελληνισμού.
Στο πλαίσιο της παραμονής του στη Λευκωσία, ο κ. Δαμασκηνός συναντήθηκε επίσης με τον Αντιδήμαρχο Λευκωσίας Χρύσανθο Φάκα, ο οποίος τον ξενάγησε στο νέο Δημαρχείο της πόλης. Κατά τη συνάντηση αντάλλαξαν σκέψεις για τους ιστορικούς δεσμούς Ελλάδας και Κύπρου και τη σημασία διατήρησης της ιστορικής μνήμης.
Μνημόσυνο για τους Εξοδίτες στη Λευκωσία
Το πρωί της Κυριακής 20 Σεπτεμβρίου ο Μητροπολίτης Αιτωλίας και Ακαρνανίας χοροστάτησε στην ακολουθία του Όρθρου και προεξήρχε στην Αρχιερατική Θεία Λειτουργία στον Ιερό Καθεδρικό Ναό Αποστόλου Βαρνάβα στη Λευκωσία.
Ακολούθως τέλεσε το Ιερό Μνημόσυνο των πεσόντων κατά την ηρωική Έξοδο του Μεσολογγίου, καθώς και όλων των αγωνιστών της Εθνεγερσίας του 1821.
Συμπροσευχόμενος εντός του Ιερού Βήματος παρέστη ο Αρχιεπίσκοπος Νέας Ιουστινιανής και πάσης Κύπρου κ.κ. Γεώργιος.
Η Θεία Λειτουργία και το Μνημόσυνο αποτέλεσαν την πνευματική αφετηρία των εκδηλώσεων της ημέρας για τη μεγάλη επέτειο της Εξόδου, συνδέοντας τη λειτουργική μνήμη της Εκκλησίας με την ιστορική μνήμη.
«Η Έξοδος του Μεσολογγίου: Ένα διαχρονικό Προσκλητήριο Ελευθερίας»
Αμέσως μετά πραγματοποιήθηκε στο Μεγάλο Συνοδικό της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου το ΛΕ΄ Συνέδριο της Χριστιανικής Ένωσης Κυπρίων Επιστημόνων.
Την έναρξη των εργασιών κήρυξε ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου κ.κ. Γεώργιος, ενώ χαιρετισμούς απηύθυναν η Υπουργός Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας Αθηνά Μιχαηλίδου, ως εκπρόσωπος του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη, η Επικεφαλής του Γραφείου Δημόσιας Διπλωματίας της Ελληνικής Πρεσβείας Μαρία Καπαγιάννη, ως εκπρόσωπος του Πρέσβη της Ελλάδας στην Κύπρο Κωνσταντίνου Κόλλια, και ο Πρόεδρος της ΧΕΚΕ Φρίξος Κλεάνθους.
Κεντρικός ομιλητής ήταν ο Μητροπολίτης Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνός, ο οποίος ανέπτυξε το θέμα:
«Η Έξοδος του Μεσολογγίου: Ένα διαχρονικό Προσκλητήριο Ελευθερίας».
Με αφετηρία την ιστορική θυσία των Εξοδιτών, ανέδειξε τη διαχρονική πνευματική και ανθρωπολογική διάσταση της Εξόδου, επισημαίνοντας ότι το Μεσολόγγι δεν αποτελεί απλώς ένα κεφάλαιο της Ελληνικής Επανάστασης, αλλά ένα οικουμενικό σύμβολο ελευθερίας, αξιοπρέπειας, αυτοθυσίας και αντίστασης απέναντι στην τυραννία.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη μορφή του Επισκόπου Ρωγών Ιωσήφ, αλλά και στον ισχυρό συμβολικό δεσμό που ενώνει το Μεσολόγγι με την Κύπρο.
Στο Συνέδριο μίλησαν επίσης ο ιστορικός – ερευνητής και Διευθυντής του Κέντρου Μελετών της Ιεράς Μονής Κύκκου Κωστής Κοκκινόφτας, με θέμα «Κύπριοι αγωνιστές στις Α΄ και Β΄ πολιορκίες του Μεσολογγίου», και ο Καθηγητής της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κύπρου Πέτρος Παπαπολυβίου, με θέμα «Το Μεσολόγγι ως πρότυπο αντίστασης στους αγώνες του Κυπριακού Ελληνισμού για ελευθερία».
Τις εργασίες συντόνισε ο Πρωτοπρεσβύτερος Θεόδωρος Στυλιανού, Ταμίας της ΧΕΚΕ, ενώ μετά την ολοκλήρωση του Συνεδρίου η Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου παρέθεσε δεξίωση.
Τελευταίος σταθμός ο Άγιος Λάζαρος στη Λάρνακα
Τη Δευτέρα, τελευταία ημέρα της παραμονής του στην Κύπρο, ο Μητροπολίτης Αιτωλίας και Ακαρνανίας μετέβη στη Λάρνακα και επισκέφθηκε τον ιστορικό Ιερό Ναό του Αγίου Λαζάρου.
Εκεί προσκύνησε στον τόπο που συνδέεται με την παρουσία του Αγίου Λαζάρου στην Κύπρο και τα ιερά λείψανά του, ολοκληρώνοντας με αυτόν τον προσκυνηματικό σταθμό την τετραήμερη επίσκεψή του στη Μεγαλόνησο.
Η παρουσία του Μητροπολίτη Δαμασκηνού στην Κύπρο, με επίκεντρο τη μεγάλη επέτειο των 200 ετών από την Έξοδο του Μεσολογγίου, ανέδειξε τη βαθιά ιστορική και πνευματική σχέση δύο τόπων που γνωρίζουν το τίμημα της ελευθερίας.
Από την Ιερά Πόλη του Μεσολογγίου έως τα Φυλακισμένα Μνήματα και τον Τύμβο της Μακεδονίτισσας, η ιστορική μνήμη μετατρέπεται σε ευθύνη για το παρόν και το μέλλον. Μεσολόγγι και Κύπρος συναντώνται όχι μόνο μέσα από τις σελίδες της Ιστορίας, αλλά και μέσα από ένα κοινό μήνυμα: ότι η ελευθερία, η ανθρώπινη αξιοπρέπεια, η πίστη και η μνήμη αποτελούν παρακαταθήκη που κάθε γενιά καλείται να διαφυλάξει και να παραδώσει στην επόμενη.
